Hakan Kaplan 
Dünya genelinde dikkatler, bu hafta sonu İslamabad’da yapılacak olan önemli ateşkes görüşmelerine çevrildi. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik gerçekleştirdiği saldırılar sonucunda ortaya çıkan savaş ortamında, taraflar ilk kez müzakere masasına oturacak. Özellikle Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney’in ölümünün ardından başlayan çatışmanın ardından, Pakistan’ın arabuluculuğunda sağlanan iki haftalık ateşkes, bu görüşmelerin zeminini oluşturuyor. Anlaşmanın, küresel enerji piyasaları ve bölgesel güvenlik açısından kritik öneme sahip olduğu ifade ediliyor.
MÜZAKERELERİN TARİHİ VE YERİ BELLİ OLDU
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in davetiyle başlayacak olan müzakereler, cumartesi sabahı resmi olarak gerçekleştirilecek. Görüşmelerin yapılacağı otel ve çevresindeki “Kırmızı Bölge”de güvenlik önlemleri en üst düzeye çıkarıldı. İran Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi, görüşmelerin 15 güne kadar uzanabileceğini açıkladı. Ayrıca, Pakistan hükümeti bu zirve nedeniyle 9-10 Nisan tarihlerini resmi tatil ilan etti.
HANGİ ÜLKELER TEMSİL EDİLİYOR?
Görüşmelere katılan heyetlerin profili, müzakerelerin ciddiyetini vurguluyor:
– **ABD Heyeti**: ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in liderlik ettiği heyette, eski Başkan Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner yer alıyor.
– **İran Heyeti**: İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin heyete liderlik etmesi bekleniyor.
– **Arabulucu**: Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, müzakereleri yönetecek. Ayrıca, Pakistan ordusunun ve Başbakan Şerif’in süreçte aktif rol alacağı bildiriliyor.
GÖRÜŞMELERDEKİ TEMEL GÜNDEM MADDELERİ
Taraflar, müzakerelere farklı taleplerle katılıyor. İran’ın sunduğu 10 maddelik barış planı, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol, ABD muharip güçlerinin Orta Doğu’dan çekilmesi ve müttefik gruplara yönelik operasyonların durdurulması gibi şartları içeriyor. ABD ise, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokundan vazgeçmesini “müzakere edilemez” bir ön koşul olarak değerlendiriyor.
EN BÜYÜK ENGEL: LÜBNAN KRİZİ
Müzakerelerin önündeki en büyük engel, İsrail’in Lübnan’a yönelik devam eden saldırıları ve taraflar arasındaki güvensizlik olarak öne çıkıyor. İran, Lübnan’daki saldırıların durmaması halinde ateşkesi bozabileceği uyarısında bulunurken, ABD tarafı ateşkes şartlarının Lübnan’ı kapsamadığını savunuyor. Uzmanlar, İsrail’in masada olmamasının ve Lübnan’daki gerilimin süreci sabote edebileceği konusunda hemfikir.
PAKİSTAN’IN ARABULUCU OLARAK SEÇİLMESİ
Pakistan, her iki ülkeyle de sağlam ilişkileri sayesinde önemli bir arabulucu konumuna geldi. 900 kilometrelik İran sınırı ve dünyadaki en büyük ikinci Şii nüfusuna sahip olması, İslamabad’ın Tahran nezdindeki kredibilitesini artırıyor. Ayrıca, ABD’nin “NATO dışı ana müttefiki” olan Pakistan, bölgede ABD askeri üssüne sahip olmaması nedeniyle İran tarafından güvenilir bir partner olarak görülüyor.
